Statistika u psihologiji 1

Ciljevi predmeta su da studenti usvoje perspektivu o funkciji, dometima i ograničenjima upotrebe kvantitativnih podataka u psihologiji na osnovu podataka prikupljenih u naučnim istraživanjima, te da usvoje logičko-pojmovna i stručno-tehnička znanja koja ih osposobljavaju za tumačenje, te efikasno izvođenje i saopštavanje rezultata deskriptivne statistike (grafičko i tabelarno prikazivanje pojedinačnih varijabli, te odnosa povezanosti i razlika među njima).

Nakon što ste položili ovaj predmet, očekuje se da:
• znate argumentovati potrebu za korištenjem statistike u psihološkoj nauci i ograničenja njenog dometa;
• možete kreirati softversku bazu podataka, unijeti u softver podatke prikupljene elektronski ili papir-olovka načinom, provjeriti kvalitet unesenih podataka i pripremiti bazu za statističku obradu;
• u statističkom softveru (izvedenice R programskog jezika: JASP i Jamovi) možete efikasno predstaviti rezultate sa uzorka koristeći različite grafičke i numeričke metode (deskriptivna statistika: mjere centralne tendencije, varijabilnosti, pozicije u nizu, korelacije), pritom poznajući njihovu teorijsku pozadinu;
• u realističnom kontekstu istraživanja birate adekvatne metode deskriptivne statistike poznajući njihove prednosti i ograničenja;
• znate interpretirati rezultate deskriptivne statistike koristeći stručni jezik, ali da ste sposobni i da interpretaciju svedete na jezik razumljiv laicima.

Uvod u statistiku u psihologiji. Ciljevi statistike: opisivanje, eksploracija, predviđanje, zaključivanje. Prednosti i ograničenja korištenja statistike u psihologiji. Populacija i uzorkovanje. Neophodne matematičke operacije. Definisanje osnovnih pojmova (mjerenje, varijabla, mjera, predmet mjerenja, mjerna skala, mjerni instrumenti, nivoi mjerenja, parametar, statistik). Statističko predstavljanje empirijskog naučnog modela. Kreiranje šifarnika i unos podataka u tabelarni softver. Upoznavanje sa statističkim softverom (programski jezik R i njegove izvedenice JASP  i Jamovi). Učitavanje i snimanje baza podataka. Provjera ispravnosti podataka. Uređivanje i transformacija podataka. Tabelarno i grafičko prikazivanje raspodjelakategoričkih varijabli. Tretiranje slabo zastupljenih kategorija. Mjera centralne tendencije i varijabilnosti. Grafičko prikazivanje distribucije jedne dimenzione varijable. Pozicije ispitanika u nizu podataka.  Identifikacija i tretiranje štršećih vrijednosti. Matematičke raspodjele u statistici. Normalna raspodjela i procjena odstupanja od normalne raspodjele. Površina pod normalnom krivom, z i T skorovi i njihova primjena. Centralna granična teorema. Numeričko i grafičko predstavljanje povezanosti dimenzionih varijabli. Kovarijansa. Linearna regresija. Nelinearna povezanost. Numeričko i grafičko prikazivanje povezanosti između numeričkih i kategoričkih varijabli. Numeričko i grafičko predstavljanje povezanosti kategoričkih varijabli. Eksplorativna analiza podataka.

Pismenim kolokvijem (15 bodova) se utvrđuje usvojenost gradiva na sredini semestra. Aktivnost (5 bodova) se vrednuje na osnovu izvršavanja zadataka tokom semestra, te aktivnosti u diskusijama na oblicima nastave sa fizičkim prisustvom i na onlajn platformi. Pisani timski projekat (tim čini 3 do 5 studenata) se odnosi na statističku analizu podataka koji su dostavljeni, a potiču iz nekog psihološkog istraživanja, te se ocjenjivanje vrši u skladu sa definisanim kriterijima. Praktični ispit (15 bodova) se odnosi na individualno testiranje znanja rada na statističkom softveru. Teorijskim ispitom (40 bodova) se provjerava usvojenost cjelokupnog gradiva.

Predavanja, vježbe sa korišćenjem statističkog softvera, timski rad na projektu, učešće u istraživanjima.