Populaciona dinamika

Usvajanje specifičnih znanja kroz analizu dinamičnih komponenti prirodnog kretanja i prostorne pokretljivosti stanovništva, te njihove prostorno-vremenske međuzavisnosti koja uslovljava savremene promjene i procese u demografskom razvoju. Težište proučavanja je na analizi strukturnih obilježja fertiliteta, mortaliteta i migracija stanovništva, kao i na izradu projekcija demografskog razvoja na konkretnom prostoru.

Studenti trebaju steći posebne vještine za prikupljanje relavantnih podataka o stanovništvu, sposobnost detaljne analize akuelnih prirodnih i mehaničkih komponenti kretanja, kao i projekcija budućeg kretanja stanovništva. Analize aktuelnih demografskih procesa i problema pravilnim odabirom demografskih metoda i tehnika obraćuju se na konkretnim primjerima i studijama slučaja, čime se stiču specifična znanja o ulozi i značaju determinanti demografskog razvoja u cilju sprovođenja adekvatnih mjera populacione politike.

Značaj demografskih istraživanja. Primarni i sekundarni izvori podataka o stanovništvu – metodologija i način obrade. Statistika stanovništva. Korištenje programskih paketa i softvera u demografskim istraživanjima. Determinante fertiliteta stanovništva. Tablice fertiliteta – način izrade i primjena. Reprodukcija stanovništva. Determinante mortaliteta stanovništva. Tablice mortaliteta – način izrade i primjena. Depopulacija – tipovi i trendovi. Opšti metodološki problemi i teorijski pristupi u razmatranja migracija stanovništva. Izvori podataka i pokazatelji analize migracija. Tipologija i selektivnost migracija. Metode i modeli istraživanja migracija. Funkcionalni kontingenti stanovništva. Tipologija domaćinstava. Tipologija planiranja porodice. Metode i način izrade demografskih projekcija. Demografske teorije i modeli. Savremene determinante demografskog razvoja Republike Srpske. Iskustva populacione politike i planiranje porodice u Republici Srpskoj. Osnovni demografski procesi i budućnost stanovništva Republike Srpske.

1. B.Đurđev: Osnovne tehnike u demografiji, Zmaj, Novi Sad, 2001.

2. A.Baletić: Stanovništvo i razvoj, MaTe. Zagreb, 1999.

3. D.Marinković i A.Majić: Stanovništvo Republike Srpske – demografski faktori i pokazatelji, Univerzitet u Banjoj Luci, Prirodno-matematički fakultet, Banja Luka, 2018.

4. D.Marinković - Demografske determinante populacione politike Republike Srpske, Univerzitet u Banjoj Luci, Prirodno-matematički fakultet, Banja Luka, 2014.

Provjera znanja se obavlja pismeno (test) u toku semestra. Završni ispit se polaže pismeno (test) i usmeno. Predat i odbranjen seminarski rad na vježbama je uslov za pristupanje pismenom testu, odnosno usmenom ispitu.

Usvajanje specifičnih znanja o savremenim demografskim procesima i problemima, kroz prostorno-vremensku međuzavisnost koju uslovljavaju promjene u populacionoj dinamici.
Stručna znanja i sposobnosti će se obezbijediti kroz predavanja, vježbe, konsultacije i praktičnu nastavu kroz posjetu Republičkom zavodu za statistiku Republike Srpske.
Na vježbama se vrši obrada seminarskih radova koji obuhvataju studije slučaja, te analizira demografska statistika primjenom odgovarajućih demografskih metoda.