Geografija naselja

Formiranje predodžbi o prostornom razmještaju naselja na Zemlji, o faktorima osnivanja i razvoja naselja, te o naseobinskim procesima. Spoznavanje značaja ruralnog prostora i njegove održivosti za ukupni razvoj. Analiza tipoloških i razvojnih karakteristika seoskih naselja i izdvajanje problemskih područja. Usvajanje znanja o faktorima razvoja i relevantnim procesima u razvoju i transformaciji gradskih naselja i njihovom uticaju na prostornu organizaciju i regionalni razvoj. Usvajanje metodologije analiza urbanih struktura i razvojnih procesa u urbanim regijama. Poznavanje razvojnih karakteristika i prostorno-funkcionalne organizacije naseobinskog sistema Bosne i Hercegovine (Republike Srpske).

Ovladavanje naučnom materijom omogućava razvoj sposobnosti konkretne primjene znanja o naseljima i njihovoj funkciji u organizaciji i razvoju geoprostora. Pristup nastavi omogućava studentima razvijanje istraživačkih sposobnosti, ovladavanje metodologijom, metodama i tehnikama istraživanja u funkciji upoznavanja lokalne sredine, razvoja i uređenja ruralnih naselja i prostora, usvajanje primjenjivih znanja o razvoju gradskih naselja i urbanih struktura u kontekstu demografske, socioekonomske i ekološke održivosti urbanih sistema, formiranje objektivnih predodžbi o globalnim procesima u urbanim regijama i njihovoj ulozi u prostorno-funkcionalnoj organizaciji i uspostavljanju uravnoteženog razvoja geoprostora.

1. Razvoj i značaj geografije naselja, metodologija istraživanja.
2. Fizičko-geografski faktori razvoja naselja.
3. Društveno-geografskih faktori razvoja naselja.
4. Geografska obilježja naselja.
5. Geografske osnove prostornog razmještaja i položaja naselja.
6. Istorijsko-geografski razvoj naselja.
7. Teorijski i praktični pristupi tipologiji naselja.
8. Seoska naselja i atar.
9. Tipologija seoskih naselja.
10. Savremeni razvojni procesi i promjene u naseobinskom sistemu.
11. Savremene tendencije u razvoju seoskih naselja u svijetu.
12. Razvojne karakteristike naseobinske mreže ruralnih područja u okruženju.
13. Geografsko-istorijski razvoj i tipološke karakteristike seoskih naselja u BiH.
14. Problemi savremenog razvoja seoskih naselja u Bosni i Hercegovini i Republici Srpskoj.
15. Valorizacija ruralnog prostora u praksi i dokumentima Evropske Unije.
16. Razvoj urbane geografije.
17. Istorijsko-geografski razvoj gradova.
18. Proces urbanizacije.
19. Razvoj gradskih funkcija.
20. Teorije i modeli prostorne strukture grada.
21. Elementi i faktori prostorne strukture grada.
22. Uslužne funkcije.
23. Proizvodna i stambena funkcija.
24. Saobraćajni sistem grada.
25. Stanovništvo – društvena morfologija grada.
26. Plan grada. Kulturno-genetski tipovi.
27. Grad kao ekositem.
28. Razvoj gradskih naselja u Bosni i Hercegovini.
29. Savremeni procesi u urbanim sistemima.
30. Gradovi u tranziciji. Nodalna regija.

1. Stamenković, S., Bačević, M. (1992): Geografija naselja, Geografski fakultet, Beograd

2. Bubalo Živković, M., Ćurčić, S., Đerčan, B.(2021): Geografija naselja, Zavod za udžbenike, Novi Sad (odabrana poglavlja)

3. Mandić, M. (2019): Geografski apekti ruralnog razvoja, Geografsko društvo RS, Banja Luka (odabrana poglavlja)

4. Vresk M. (2002). Grad i urbanizacija, Školska knjiga, Zagreb (odabrana poglavlja)

5. Mandić, M. (2019): Grad u prostoru i vremenu, Geografsko društvo RS, Banja Luka

Pohađanje nastave - 5 bodova; Kolokvijum – 20 bodova; Seminarski rad (prezentacija) – 15 bodova; Usmeni ispit – 60 bodova.

Predavanje, teorijske vježbe, terensko-praktični rad, seminarski rad i konsultacije. Predavanja i vježbe: interaktivna nastava.